خانه

کارتیه‌ لاتن

رضا فرمند

۱

هسته‌ی زندگی در کارتیه‌ لاتن شکفته‌است؛

و پوسته‌ی کلیسا

به اینسوی و آنسوی سکوت افتاده‌است!

زمان، شنل سنگی کلیسا را

از تن‌اش در آورده و به سکوت آویخته‌است.

در کارتیه‌ لاتن، سیلاب پُرسش‌ها، کلیسا را

از بنیان زندگی برکنده و به سویی افکنده‌است!

۲

در کارتیه‌ لاتن ، کلیساها

در شولای گوتیک‌اشان سنگ شده‌اند

و به گونه‌ای که گفتنی نیست سرافکنده‌اند

این کلیسا‌ها از بلندای ایمان، واژه‌ها را می پايیدند؛

و پرسش‌های سرکش را به شعله می‌افکندند.

پانسد سال را باید ورق بزنی تا بتوانی

بوی سوخته‌ی دانش را

در کوچه پس کوچه‌های کارتیه‌‌ لاتن

و در میدان موبرت Place Maubert بشنوی!

۳

کشیشانِ سخت‌کیش سده‌های سیاه

آنتوان Antoine ۲ را که برداشتند، پُرسش‌ها فوران کرد

کشیشان سخت‌کیش سده‌های سیاه،

آنتوان ها را که خاکستر کردند

آینده‌اشان بر باد رفت.

۴

رابرت دو سوربن Robert de Sorbon ۳

برای چند طلبه‌ی بینوا،آموزشگاهی ساخت

جایی که در آن، پرسش‌ها باید، برابر ایمان، سکوت می کردند.

اما واژه‌ها که گرد‌آیند؛ سرود می شوند

به هر گوشه‌ی زندگی سر می زنند؛

و پنجره‌های پنهان‌اش را باز می کنند.

۵

در کارتیه‌ لاتن، زندگی اکنون به همه لبخند می زند:

به گردشگران؛ به دانشمندان؛ به درختان؛

به فواره‌ای که روی خودش می ریزد؛

و حتی به کشیشان؛

و به روی‌اشان نمی آورد که ایمان را

در همین کوچه پس کوچه‌ها

پُرسش به پُرسش، شکست داده است.

پاریس دسامبر، ۲۰۰۴-۰۶
------------------------------
Le Quartier Latin -۱
کارتیه‌ لاتن (کوی‌لاتین). یکی از کویهای باستانی پاریس است. دانشگاه تاریخی سوربن در همین کوی است.از آنجائیکه در گذشته، دانشجویان این کوی، به لاتین سخن می گفتند این کوی به همین نام شناخته شده است.

Antoine Augereau -۲   
آنتوان اُگرو (۱۴۸۵-۱۵۳۴) را «شهید» رنساس قلمداد کرده‌‌اند. او روشن‌اندیش و فرهیخته بود؛ با آثار یونانی آشنا بود. آنتوان اُگرو، پیشتاز حروفچینی بود؛ قالب‌های کنونی حروف لایتن را وی ریخته است. دادگاه اسکولاستیک در ژانویه‌ی سال ۱۵۳۴ وی را به سبب چاپ کتابی از خواهر شاه، که در آن اندیشه‌های رفورمیستی بیان شده بود، به اتهام ارتداد به مرگ محکوم کرد. وی را در اکتبر همان سال بدار آویختند و سپس پیکر بی جانش را در میدان موبرت Place Maubert سوزاندند. میدان موبرت در واقع میدان اعدام یا میدان آدمسوزی آن زمان بوده است.

۳- La Sorbonne
تاریخ دانشگاه سوربن دراز است. در سال ۱۲۵۳بدست رابرت دو سوربن (۱۲۰۱-۱۲۷۴)Robert de Sorbon برای شماری طلبه‌ی فقیر بنیان گذشته شد. در سده‌های میانه، مرکز آموزش‌های خداشناسی اسکولاستیک شد. در زمان انقلاب به سبب ستیزش با فلسفه‌ی لیبرالی و آزاداندیشی بسته شد و سپس دوباره بدست ناپلئون گشوده شد.